ذخیره یا فریز جنین از مطمئن ترین و ایمن ترین روش هایی است که می توان از آن به منظور حفاظت از جنین هایی که در روش IVF به دست آمده اند ، استفاده نمود. فریز جنین ، مبحثی است که طی چند دهه اخیر ، عنوان شده و امکان فرزندآوری در آینده را محقق نموده است. گزارش ها حاکی از آن است که بسیاری از زوجین از طریق انجماد، توانسته اند بارداری و زایمان موفقی را تجربه کنند.

فریز جنین

در چه مواردی می توان نسبت به فریز جنین اقدام نمود ؟

زمانی که تعداد تخمک ها زیاد باشد ، قاعدتا منجر به تعدد تولید جنین خواهد شد ؛ لذا در چنین مواردی فریز جنین می تواند برای بارداری در آینده بسیار کمک کننده باشد. یکی دیگر از مواردی که می توان از فریز جنین بهره گرفت ، شرایطی است که بنا به علل مختلفی ؛ اعم از مطلوب نبودن وضعیت رحم ، احتمال وجود سندروم هایپر استیمولیشن و نیز در مواردی که یکی از زوجین به سرطان مبتلا بوده و ملزم به استفاده از رادیوتراپی و شیمی درمانی باشد ؛ می توان از تکنیک فریز استفاده کرده و به این ترتیب امکان باروری در آینده را تحقق بخشید.

چگونگی انجام فرآیند

در تکنیک نامبرده ، جنین ها در محلول های مخصوصی که ویژه نگهداری از جنین می باشد و در نی هایی واقع شده اند ، قرار می گیرند. در مرحله بعد ؛ نی های حاوی جنین ، داخل دستگاه فربز واقع می گردند و با بکارگیری نیتروژن مایع ، اقدام به فریز آن ها می شود. توجه نمایید که امکان نگهداری طولانی مدت جنین های فریز شده ، در نیتروژن مایع تا دمای 196- درجه وجود دارد. لازم به ذکر است تنها جنین هایی که کیفیت مناسب و مطلوبی دارند باید فریز شوند ؛ چرا که این نوع از جنین ها قادر به تحمل شرایط استرس زای فریز خواهند بود. به طور کلی فرآیند فریز جنین ، تقریبا 3 ساعت به طول می انجامد.

زمان مناسب برای انتقال جنین

به طور کلی 2 ماه بعد از اخذ تخمک از زن و 7 روز پیش از سیکل ماهیانه یا حداکثر اولین روز عادت ماهانه ، زمان مناسبی برای آماده سازی و مهیای بیمار برای انتقال جنین های فریز شده می باشد. بدین منظور ، در ابتدا سونوگرافی بر روی بیمار انجام خواهد شد ؛ لازم به ذکر است چنانچه مواردی که در ذیل به آن ها اشاره خواهد شد ، در وضعیت مناسب باشند ؛ به این منزله خواهد بود که رحم باید تحت درمان با ترکیبات استروژن دار قرار گیرد تا آمادگی پذیرش جنین را بیابد. این موارد عبارتند از :

  • وضعیت تخمدان ها
  • وضعیت رحم
  • وضعیت آندومتر

ناگفته نماند که مجددا در روز 13 یا 14 سیکل پریود ، باید سونوگرافی انجام شود تا در صورت مطلوب بودن وضعیت رحم و آندومتر برای لانه گزینی جنین ، درمان با ترکیباتی متشکل از پروژسترون و استروژن بر روی رحم لحاظ شده و در نهایت ، زمان مناسب انتقال جنین ، معین گردد.

انتقال جنین فریز شده

برای انتقال جنین باید در وهله اول ، جنین های انجماد یافته به دمای محیط لابراتوار برسند ؛ در این اثنا بیمار به اتاق عمل منتقل می گردد. سپس پزشک متخصص ، جنین ها را با کاتترهای مخصوصی به رحم مادر انتقال می دهد و پس از آن ، بیمار ترخیص خواهد شد.

فریز جنین

میزان موفقیت انتقال جنین فریز شده

بررسی های صورت گرفته نشان می دهد به طور کلی تا 32 درصد فرایند انتقال موفقیت آمیز است و می توان گفت میزان موفقیت IVF با انتقال جنین فریز شده برابری می کند. می توان گفت درصد موفقیت انتقال جنین و روش IVF به عوامل مختلفی از جمله سن مادر و علت ناباروری و غیره وابسته می باشد. با افزایش سن مادر میزان موفقیت به طور میانگین کاهش پیدا می کند.

تا چه زمان از جنین فریز شده نگهداری می شود ؟

جنین ها تا حداکثر 10 سال قابل نگهداری در نیتروژن مایع می باشند.

مراقبت های بعد از انتقال جنین فریز شده چه می باشد ؟

  1. لازم است بعد از انتقال جنین به مدت 10 دقیقه دراز بکشید و بعد از آن با مشورت پزشک کلینیک را ترک نمایید. توصیه می شود از پروتئین به مقدار زیاد و از قند و کربوهیدرات به مقدار کم در رژیم غذایی خود استفاده نمایید.
  2. از انجام فعالیت های شدید و ورزش های سنگین و همچنین استحمام با آب گرم پرهیز نمایید؛ زیرا موجب افزایش احتمال سقط جنین می شود و یا در مواردی ممکن است میزان نقایص لوله عصبی جنین را بالا ببرد.
  3. از اقدامات مهم بعد از انتقال جنین فریز شده به استراحت کافی و پرهیز از خستگی می توان اشاره نمود؛ زیرا مانع لانه گزینی جنین می شود. بررسی های صورت گرفته نشان می دهد که شاد بودن مادران میزان موفقیت انتقال جنین را افزایش می دهد.
  4. با مصرف صحیح داروها ، احتمال لکه بینی ها را می توان کاهش داد. می توان گفت بیش از 80 درصد افراد بعد از انجام IVF ویا ICSI ممکن است دچار لکه بینی شوند و تا 3 ماه اول حاملگی لکه بینی آن ها ادامه داشته باشد.

مزایای جنین فریز شده چه می باشد ؟

  • با استفاده از این روش شانس بارداری در افرادی که شانس حاملگی از سایر روش های باروری در آن ها ناموفق بوده افزایش پیدا می کند.
  • انتقال جنین ها به آسانی انجام می شود و نیازی به بیهوشی یا جراحی نیست.
  • هزینه های مربوط به انتقال جنین فریز شده بسیار مقرون به صرفه بوده و نیازی به بررسی مراحل تخمک گیری و یا لقاح آزمایشگاهی ندارد.

عوارض

دردهای شکمی ، خون ریزی و احساس سیری بعد از تخمک گیری از جمله عوارض روند مذکور می باشد. هم چنین ممکن است در اثر مصرف داروهای تحریک کننده تخمک گذاری فرد با عفونت و یا تحریک بیش از حد تخمدان ها و حتی تغییر در ترشحات واژن رو به رو شود. از دیگر عوارض انتقال فریز جنین می توان به احتمال بارداری چند قلویی اشاره کرد که می تواند خطراتی برای مادر و جنین به همراه داشته باشد.

هزینه

هزینه فریز کردن جنین در مراکز خصوصی با مراکز دولتی متفاوت می باشد. اما لازم به ذکر است که بیشتر هزینه های مربوطه صرف داروهای تحریک تخمدان برای زمان تخمک گذاری می شود و علاوه بر آن مراکز ناباروری مبلغی را به صورت سالانه جهت نگداری جنین دریافت می کند.

سخن پایانی

به طور کلی شانس باروری با جنین های فریز شده ، معادل شانس باروری با جنین های تازه است. البته باید توجه داشت که در بارداری با انتقال جنین فریز شده ؛ احتمال موفقیت آمیز بودن باروری ، در گرو تعداد و کیفیت جنین های فریز شده می باشد.

این پروسه باید تحت نظر جراح و متخصص زنان و زایمان به انجام رسد. دکتر افسانه شه بخش ، به پشتوانه تجربه بسیار خود در این زمینه می تواند به زوج هایی که قصد دارند فرایند نامبرده را انجام دهند ، کمک می کند.