هیستروسکوپی ، نوعی روش تشخیصی – درمانی و یک روش جراحی حداقل تهاجمی برای مشاهده داخل رحم می باشد که می تواند ، به منظور بررسی داخل رحم و در برخی موارد نیز برای درمان مشکلات رحمی مورد استفاده قرار گیرد. طی این پروسه ابزاری به نام هیستروسکوپ جهت گرفتن تصاویر از داخل رحم ، مورد استفاده قرار می گیرد ( هیستروسکوپ ، نوعی تلسکوپ باریک مجهز به دوربین است که قدرت بزرگنمایی بالایی دارد ) تصاویر برداشت شده از طریق هیستروسکوپ ، در مانیتور دستگاه به نمایش در آمده و امکان مشاهده درون رحم را برای پزشک متخصص زنان و زایمان میسر می سازد. این دستگاه از طریق واژن و دهانه رحم ، به داخل رحم راه یافته و جهت ورود آن به رحم ، نیازی به ایجاد برش در بدن وجود ندارد. چنانچه انجام این پروسه برایتان ضرورت پیدا کرد می توانید به دکتر افسانه شه بخش مراجعه کنید.

 

هیستروسکوپی

هدف از انجام هیستروسکوپی چیست ؟

همانطور که اشاره شد ، هیستروسکوپی را می توان برای تشخیص و درمان انجام داد. این پروسه یکی از چندین روندی است که پزشک ، برای ارزیابی یا درمان ناهنجاری های رحم یا دهانه رحم توصیه می کند. لازم به ذکر است از آن جایی که هیستروسکوپی ، پوشش داخلی رحم را آزمایش می کند ؛ برای ارزیابی مشکلات دیواره مخاطی یا سطوح خارجی رحم مناسب نمی باشد. فرایند مذکور به عنوان یک قدم در ارزیابی تعداد مشکلات ژنیکولوژیکی توصیه می شود. این مشکلات عبارتند از :

  • خونریزی واژینال غیرعادی
  • جفت محبوس شده یا محصولات بارداری بعد از زایمان یا سقط جنین
  • ناهنجاری های آناتومیکی یا مادرزادی مجاری تناسلی زنان
  • اسکار یا آثار باقی مانده جراحی رحم قبلی یا ابزاری از قبیل اتساع و کورتاژ
  • پولیپ ها یا تومورهای فیبروئید در داخل کانال دهانه رحم یا در داخل حفره رحم

ناگفته نماند که از هیستروسکوپی ، می توان برای کمک به تعیین موقعیت ناهنجاری ها در داخل آستر رحم برای نمونه برداری و بیوپسی نیز استفاده نمود.

انواع هیستروسکوپی

  • هیستروسکوپی تشخیصی 

در بیشتر موارد برای تشخیص مشکلات رحمی و یا بررسی مشکلات ناباروری در زوجین از روش تشخیصی می توان استفاده نمود. همچنین از این روش برای تایید نتایج آزمایش هایی نظیر عکس رنگی رحم یا هیستروسالپنگوگرافی استفاده خواهد شد. علاوه بر مواردی که بیان شد ، هیستروسکوپی تشخیصی را می توان با سایر روش ها مانند لاپاراسکوپی همراه کرد یا قبل از روش هایی نظیر کورتاژ و اتساع از آن کمک گرفت.

  • هیستروسکوپی درمانی

از این روش برای اصلاح و درمان برخی ناهنجاری و بیماری های رحمی که در طی انجام روند تشخیصی مشاهده شده است ، استفاده می کنند. اگر در طی انجام این عمل وضعیت غیر طبیعی تشخیص داده شود ، هیستروسکوپی درمانی را می توان همزمان با هیستروسکوپی تشخیصی انجام داد. در طی انجام این روش درمانی از ابزارهای کوچک جراحی به منظور اصلاح شرایط غیر طبیعی از طریق مجرای هیستروسکوپ می توان استفاده نمود.

بهترین زمان برای انجام هیستروسکوپی یک هفته بعد از پایان دوره قاعدگی می باشد ؛ زیرا در این زمان پزشک می توان بهترین دید را به قسمت داخلی رحم برای بررسی داشته باشد.

آمادگی قبل از انجام هیستروسکوپی

به خاطر داشته باشید بهترین زمان برای پروسه ، تایمی است که در دوره پریود نباشید ، زیرا در غیر اینصورت مشاهده واضح دیواره رحم برای دکتر زنان ممکن نخواهد بود. پس این امر را فراموش نکنید که بعد از قاعدگی برای انجام این فرآیند اقدام کنید. اگر احتمال بارداری شما وجود دارد ، بایستی قبل از تخمک گذاری این روند را انجام داد که متخصص زنان از باردار نبودن شما مطمئن باشد. شایان ذکر است که یک روز قبل از انجام عمل هیستروسکوپی یا همان 24 ساعت قبل نباید از آزمایش ، دوش واژن ، تامپون و داروهای واژینال استفاده شود. در زمان پروسه دکتر برای مقابله از درد بیشتر از روش بی حسی یا بی هوشی عمومی استفاده می شود که باید دقت کنید که اگر از بیهوشی استفاده می شود ناشتا باشید که عوارض خاصی برای شما در پی نداشته باشد.

یک هفته قبل از انجام پروسه لازم است خانم ها تست بارداری بدهند. توصیه می شود در طول این مدت از روش های جلوگیری استفاده نمایید ؛ زیرا انجام روش هیستروسکوپی در خانم های باردار ممنوع است. در شرایطی که هدف از انجام این روش ، برداشتن فیبروم باشد برای کاهش اندازه فیبروم ، داروهایی قبل از انجام این تست برای بیمار تجویز خواهد شد. هم چنین توصیه می شود قبل از انجام این روش به منظور بهبودی سریع ، مصرف سیگار و سایر دخانیات را کنار بگذارید.

عمل هیستروسکوپی چگونه انجام می شود ؟

عمل هیستروسکوپی ، یک عمل سرپایی محسوب می شود که برای انجام آن نیازی به بستری بیمار در مرکز جراحی وجود ندارد. لازم به ذکر است که چنانچه هدف از انجام این پروسه ، صرفا تشخیص بیماری باشد می توان بدون بیهوشی و از طریق بیحسی اقدام به انجام آن نمود و تقریبا 10 – 5 دقیقه به طول می انجامد.

اما اگر مقصود از انجام آن ، درمان باشد ؛ حدودا 30 دقیقه طول خواهد کشید و فرد باید تحت بیهوشی سبک قرار گیرد. باید توجه داشت که بیمار در پایان درمان با هیستروسکوپی ، ممکن است بستری گردد. در عمل هیستروسکوپی ابتدا بسته به وضعیت بیمار و صلاحدید جراح ، فرد تحت بی حسی موضعی یا تحت بیهوشی عمومی قرار می گیرد ، سپس مجرای دهانه رحم وی به کمک ابزار مخصوصی ، باز نگه داشته خواهد شد تا بتوان دستگاه هیستروسکوپ را وارد رحم او نمود. پس از آن که هیستروسکوپ از دهانه رحم عبور کرده و به بخش زیرین رحم راه یافت پزشک متخصص ، با هدف اتساع حفره رحم بیمار ، مایع یا گاز مخصوصی را به آن می فرستد و بدین وسیله خون اضافی و مواد زائد موجود در رحم را تخلیه می کند.

لازم به ذکر است که مایع یا گاز وارد شده به رحم ، این امکان را برای جراح و متخصص زنان فراهم می سازد تا به سهولت ، فضای داخل رحم بیمار را ملاحظه نموده و به راحتی بتواند به تشخیص بیماری پرداخته ؛ از نقاط مورد نظر رحم ، نمونه برداری کرده یا عمل های درمانی مورد نیاز را بر روی آن انجام دهد.

هیستروسکوپی

مزایای هیستروسکوپی

در مقایسه با سایر روندهای تهاجمی ، هیستروسکوپی دارای مزیت های زیر می باشد :

  • زمان بستری کوتاه تر در بیمارستان
  • زمان ریکاوری کوتاه تر
  • نیاز به مصرف داروی مسکن کمتر بعد از جراحی
  • اجتناب از هیسترکتومی
  • اجتناب از جراحی باز شکم

چه کسانی داوطلب ایده آل برای هیستروسکوپی هستند ؟

اگرچه هیستروسکوپی دارای مزایای زیایدی می باشد، ولی برای برخی بیماران، مناسب نیست. پزشک متخصص در این روند، با پزشک مراقبت های اولیه شما جهت تعیین مناسب بودن این روند برای شما، مشورت می کند.

در چه مواردی انجام هیستروسکوپی ممنوع است ؟

در موارد ذیل انجام هیستروسکوپی ، ممنوع خواهد بود :

  • برای خانم های باردار
  • در بانوان مبتلا به عفونت ادراری
  • در زنان مبتلا به عفونت دستگاه تناسلی
  • در صورت التهاب و عفونت لگن
  • در خانم های مبتلا به سرطان دهانه رحم

هیستروسکوپی در ناباروری

عمل هیستروسکوپی چقدر طول می کشد ؟

این فرآیند یک روند تشخیصی و درمانی است که متخصص زنان به وسیله ابزاری که از مسیر واژن رد می شود و می توان داخل رحم را با این روش مشاهده کرد و موجب می شود که ایرادات و لوله های رحم را مورد بررسی قرار داد. همانطور که قبلا گفته شد ، از هیستروسکوپی عموما برای بررسی علت ناباروری بر اثر اختلالت پیش آمده در رحم و لوله های رحمی مورد استفاده قرار می گیرد. عمدتا برای انجام این روش به تنهایی حدود نیم ساعت زمان مورد نیاز دارد اما اگر عملی دیگر نیز به همراه این پروسه انجام بشود طبیعتا زمان بیشتری صرف روند مد نظر خواهد شد.

انتظارات بعد از پروسه هیستروسکوپی

در صورت استفاده از بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی برای بیمار در طول فرایند ، پزشک ، به بیمار توصیه می کند تا به مدت چند ساعت در بیمارستان تحت نظارت باشد. بعد از عمل ، اندکی خونریزی واژنی و گرفتگی ، برای یک تا دو روز اول بعد از درمان ، اتفاق می افتد. در صورت استفاده از گاز در طول هیستروسکوپی ، بیمار درد شانه را نیز تجربه خواهد کرد. همچنین گاهی سرگیجه یا حالت تهوع نیز احساس می شود.

توصیه می شود که در صورت تجربه کردن یکی از علائم ذکر شده در زیر حتما با پزشک خود تماس بگیرید :

  • تب
  • گرفتگی و درد شدید شکم
  • خونریزی و ترشح شدید

به طور کلی ، هیستروسکوپی یک روند جراحی جزئی و بی خطر بوده و نیازی به بستری شدن بیمار در بیمارستان نمی باشد. در برخی موارد ، در صورت مشاهده برخی عوارض جانبی یا واکنش های ناشی از بیهوشی توسط پزشک ، دستور بستری شدن به مدت یک شب در بیمارستان برای انجام بهتر ریکاوری و مراقبت صادر می شود.

هیستروسکوپی

مراقبت های بعد از هیستروسکوپی

پس از اتمام روند میزان خونریزی به مدت یک الی دو روز نرمال است و جای نگرانی نیست. در مواردی که شخص کمی درد دارد با مصرف مسکن هایی که دکتر تجویز کرده است می توان درد را قابل تحمل کرد. اگر از روش بیهوشی استفاده شود بعد از به هوش آمدن شما را به بخش زنان منتقل خواهند کرد و بعد از چند ساعت به صلاحدید دکتر ترخیص خواهید شد.

عوارض جانبی ، خطرات و مشکلات هیستروسکوپی چیست ؟

خانم ها باید خونریزی واژینال ملایم و گرفتگی بعد از پروسه ، را انتظار داشته باشند. همچنین بر حسب نوع بی حسی استفاده شده ، گرفتگی در طول روند نیز احساس می شود. باید اشاره داشت که عوارض ناشی از هیستروسکوپی بسیار نادر بوده و شامل سوراخ شدن رحم ، خونریزی ، عفونت ، آسیب دیدن مجاری ادرار یا مجاری گوارشی و بروز مشکلات پزشکی ناشی از واکنش ها به داروها و عناصر بی حسی می باشد. سوراخ شدن تصادفی رحم ، رایج ترین مشکل بوده و در 0.1 درصد ، روندهای تشخیصی هیستروسکوپی ، و 1 درصد روندهای جراحی هیستروسکوپی ، رخ می دهد. برخی عوارض جانبی نادر دیگر ؛ اضافه بار مایعات یا آمبولیسم گاز ( که در آن ، حباب های گاز وارد جریان خون می شود ) ناشی از ماده استفاده در این روند می باشد.

هزینه هیستروسکوپی چقدر است ؟

افراد برای اطلاع از هزینه هیستروسکوپی رحم ، باید به پزشک متخصص زنان مراجعه نمایند ؛ چرا که تعیین هزینه آن به المان های متعددی بستگی دارد و نیازمند بررسی و معاینه دقیق بیمار می باشد.

آیا انجام هیستروسکوپی دردناک است ؟

احساس در بعد از انجام این عمل در افراد مختلف ، متفاوت می باشد. بیشتر زنان دردی را احساس نمی کنند و یا میزان درد در آن ها بسیار خفیف بوده که به راحتی می توانند تحمل کنند. همچنین به منظور کاهش درد می توانند با مشورت پزشک از مسکن ها استفاده کنند.