یائسگی دوره ای است که در آن ؛ سطوح استروژن در بدن زنان کاهش یافته و در نتیجه ، قاعدگی در آن ها متوقف شده و به این ترتیب دیگر به طور طبیعی قادر به باردار شدن نخواهند بود.

معمولا قاعدگی قبل از متوقف شدن کامل ، در طول چند ماه یا چند سال به تدریج کمتر و کمتر می شود. البته گاهی اوقات ، قاعدگی به طور ناگهانی ، متوقف شده و خاتمه می یابد.

يائسگی فرآیندی طبیعی است که با بالا رفتن سن و پیری رخ می دهد و معمولا بین 45 تا 55 سالگی اتفاق می افتد.

لازم به ذکر است که تقریبا یک زن از هر 100 زن ، قبل از رسیدن به 40 سالگی ؛ يائسگی را تجربه می کند که از آن تحت عنوان یائسگی زودرس یا نارسایی تخمدانی زود هنگام یاد می شود.

علائم يائسگی

اکثر زنان ، نشانه های يائسگی را تجربه خواهند کرد. برخی از علائم يائسگی ، کاملا مشخص بوده و شدت آن تا حدی است که می تواند تاثیر قابل ملاحظه ای بر روی فعالیت های روزمره بگذارد.

یائسگی

به طور کلی علائم رایج یائسگی عبارتند از :

  • گر گرفتن

گر گرفتن از بارزترین علائم يائسگی است که بیشتر زنان ، آن را در دوران يائسگی تجربه می کنند.

باید متذکر شد که این حالت ، اغلب تحت عنوان احساس گرمای ناگهانی تعریف می شود که از هیچ جای مشخصی منشاء نمی گیرد و در سراسر بدن پخش می شود.

  • تعریق و تپش قلب

از دیگر علادم رایج يائسگی می توان به تعریق ، تپش قلب و سرخ شدن صورت اشاره داشت.

  • تعریق شبانه

اگر آنقدر عرق می کنید که لباس خواب و تخت تان کاملا خیس می شود در حالی که محل خوابتان خنک است ، یعنی دچار تعرق شبانه شده اید.

  • خشکی واژن و درد در هنگام رابطه جنسی

خشکی واژن ، مشکلی رایجی است که بسیاری از زنان در دوره يائسگی دچار آن می شوند ؛ البته روش هایی وجود دارد که می تواند به شما کمک کند.

  • بی خوابی

بی خوابی و اختلال در خوابیدن از دیگر علائم يائسگی به شمار می رود ؛ برای درمان این حالت ، غالبا باید عادات خوابیدن خود را اصلاح نمایید.

  • نوسانات خلقی و اضطراب

بیشتر بانوان در دوره يائسگی ، گاهی نوسانات خلقی را تجربه می کنند.

  • کاهش میل جنسی

کاهش میل جنسی یک مشکل رایج است که اکثر زنان در دوره يائسگی با آن روبرو می شوند که معمولا ناشی از سطوح کاهش  یافته هورمون می باشد.

توجه داشته باشید که علائم يائسگی ، می تواند ماه ها یا سال ها قبل از توقف قاعدگی آغاز شده و بعد از آخرین قاعدگی ، حدود 4 سال طول بکشد ؛ هرچند برخی زنان ، آن را برای مدت زمان طولانی تری تجربه می کنند.

یائسگی

علل وقوع یائسگی

کاهش طبیعی هورمون های تولید مثل (جنسی)

هنگامی که فرد به پایان دهه 30 سالگی خود نزدیک می شود ، فعالیت تخمدان در تولید هورمون های استروژن و پروژسترون به طور طبیعی کاهش می یابد و توانایی بارداری نیز در پی آن کم می شود.

در دهه 40 سالگی دوره قاعدگی شما ممکن است متغیر باشد. این نوسان در قاعدگی حدودا  تا 51 سالگی ادامه دارد و پس از آن فعالیت تخمدان کاملا متوقف شده و یائسگی پدید می آید.

انجام جراحی جهت خارج کردن تخمدان ها (تخمدان برداری)

همان طور که گفتیم وظیفه تخمدان تولید هورمون های استروژن و پروژسترون می باشد که سبب تنظیم عادت ماهیانه می شوند. بنابراین در صورت انجام جراحی تخمدان برداری ، دوره قاعدگی فورا متوقف شده و یائسگی شروع می شود.

شیمی درمانی و پرتو درمانی

این روندهای درمانی سرطان ممکن است سبب بروز یائسگی زود هنگام شود. توقف قاعدگی که در پی شیمی درمانی بروز کرده است ممکن است همیشگی نباشد. پرتو درمانی نیز در صورتی که اشعه ها به طور مستقیم تخمدان ها را مورد هدف قرار دهند، بر عملکرد آن ها تأثیر می گذارد.

یائسگی

عوارض یائسگی

زنان پس از یائسه شدن ، در معرض ابتلا به برخی از بیماری ها قرار می گیرند ؛ از جمله :

  1. بیماری های قلب و عروقی : به دلیل کاهش میزان استروژن در بدن ، در دوران یائسگی احتمال ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی افزایش می یابد. به منظور جلوگیری از وقوع این عارضه باید تغذیه سالمی داشته باشید و به طور مرتب ورزش کنید.
  2. پوکی استخوان : پوکی استخوان سبب ضعیف شدن آن شده و احتمال آسیب و شکستگی استخوان را افزایش می دهد. در سال اول دوره يائسگی استخوان به سرعت تراکم خود را از دست می دهد و باعث بروز پوکی استخوان می شود.
  3. بی اختیاری در ادرار : همان طور که بافت واژن و مجرای ادرار انعطاف پذیری خود را از دست می دهند، ممکن است فرد به طور ناگهانی و مکرر نیاز به دفع ادرار داشته باشد که به مرور به بی اختیاری در ادرار منجر می شود. در این صورت امکان بروز عفونت مجراری ادراری نیز وجود دارد
  4. اختلال در عملکرد جنسی : خشکی واژن به دلیل کاهش تولید هورمون هایی که سبب رطوبت آن می شوند ، نمود پیدا می کند. به همین دلیل ممکن است هنگام آمیزش جنسی ، در ناحیه واژن خونریزی خفیفی مشاهده می شود. همچنین کاهش تحریک پذیری واژن میل جنسی را نیز کاهش می دهد.
  5. افزایش وزن : بسیاری از زنان در دوره يائسگی و پس از آن ، به دلیل کند شد متابولیسم بدن، وزن آنان افزایش پیدا می کند.

تشخیص یائسگی

علائم یائسگی به خودی خود برای تشخیص بروز این عارضه کافی هستند ، اما برای حاصل شدن اطمینان می توانید به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید.

پزشک ، با انجام معاینه فیزیکی و تعدادی آزمایش می تواند وقوع يائسگی را تشخیص دهد.

آزمایش هایی که به تشخیص يائسگی کمک می کنند :

  • معاینه لگن
  • تست پاپ اسمیر
  • آزمایش خون
  • بیوپسی آندومتر
  • هیستروسکوپی
  • سونوگرافی

یائسگی

آیا یائسگی درمان پذیر است ؟

فرآیند یائسگی ، خود قابل درمان نیست ؛ اما روندهای درمانی موجود علائم و عوارض ناشی از يائسگی را کنترل می کنند.

گزینه های درمانی شامل موارد زیر هستند :

هورمون درمانی

هورمون تراپی استروژن مؤثرترین گزینه درمانی برای تسکین و کنترل اثرات ناشی از یائسگی است.

با توجه به سوابق پزشکی فردی و خانوادگی شخص ، پزشک دوز پایینی از استروژن را برای فرد تجویز می کند.

استروژن همچنین مانع از فرسایش و پوکی استخوان می شود.

استروژن واژینال

به منظور برطرف کردن خشکی واژن ؛ استروژن از طریق کرم های مخصوص ، قرص یا رینگ واژن ، مستقیما به آن تزریق می شود.

بافت واژن ، استروژن را جذب می کند و تا حدودی خشکی واژن را کاهش می دهد ؛ در نتیجه کیفیت رابطه جنسی را نیز افزایش می دهد.

گاباپنتین ؛ این دارو میزان گر گرفتگی  ناشی از یائسگی را کاهش می دهد.

آیا در دوران یائسگی در میزان و نوع عواطف و احساسات تغییری رخ می دهد ؟

یائسگی می تواند احساسات مختلف را تحت تأثیر قرار دهد.

  • از دست دادن انرژی و احساس بی خوابی
  • نداشتن انگیزه و عدم توانایی تمرکز
  • اضطراب، افسردگی، تغییر مزاج و فشار روحی
  • سردرد
  • پرخاشگری و زود رنج شدن

بسیار دیده شده است که از يائسگی به عنوان یک پدیده منفی و آزار دهنده یاد شده است ؛ اما باید دانست که يائسگی یک روند طبیعی در طول زندگی زنان است.

هرچند ممکن است با کمی مشکلات همراه باشد ، اما اثرات ناشی از آن به راحتی قابل کنترل بوده و شما پس از يائسگی می توانید زندگی نرمال و عادی داشته باشید.