پولیپ رحم یا پولیپ آندومتر ، بخش های رشد یافته کوچکی در داخل رحم زنان می باشد. پولیپ های رحمی ، از بافتی که داخل رحم را پوشش داده و آندومتر نامیده می شود ، منشاء می گیرند. تشخیص و درمان پوليپ های رحمی ، در حوزه صلاحیت متخصص زنان و زایمان می باشد ، لذا بانوان عزیزی که با علائم و نشانه های این اختلال مواجه هستند باید به منظور تشخیص دقیق این بیماری و در صورت لزوم ، جهت درمان آن به متخصص زنان و زایمان مراجعه نمایند. در ادامه دکتر افسانه شه بخش بهترین جراح و متخصص زنان و زایمان در تهران ، اطلاعات بیشتری از این عارضه در اختیار خوانندگان و مراجعه گنندگان خود قرار می دهد.این عارضه از نظر اندازه ، دارای دامنه متغیری می باشند. به طوری که برخی از آن ها به کوچکی یک دانه کنجد بوده و برخی دیگر به بزرگی یک توپ گلف هستند. لازم به ذکر است که یک فرد می تواند به طور همزمان دارای یک یا چند پولیپ باشد. همچنین توجه داشته باشید که اکثر پولیپ های رحم ، سرطانی نیستند. در خصوص علائم پوليپ رحم باید اشاره داشت که در بسیاری از زنان ، هیچگونه علائمی وجود ندارد و در برخی از آن ها نیازی به درمان وجود ندارد.

 

پولیپ رحم

علل زمینه ساز ایجاد پوليپ رحم

متخصصان ، تاکنون علت دقیق ابتلا به عارضه مذکور را شناسایی نکرده اند ؛ اما در حالت کلی ، علت آن را به بروز تغییراتی در سطح هورمون ها ارتباط می دهند. به طور کلی طی هر ماه ، سطوح استروژن بدن خانم ها افزایش و سپس کاهش پیدا می کند و این اتفاق باعث می شود که دیواره داخلی رحم ، ضخیم شده و سپس در طول قائدگی فرو بریزد. حال آن که این بافت توده ای ، زمانی تشکیل می شود که این دیواره داخلی بیش از حد رشد کند.

عوامل خطر در پولیپ رحم

برخی عوامل اعم از سن ، اضافه وزن ، فشار خون بالا و مواردی از این قبیل ، در تشدید احتمال تشکیل پوليپ رحم ، دخیل هستند. در خصوص سن باید اشاره داشت که احتمال تشکیل پولیپ های رحمی ، در سن 40 تا 50 سالگی بیشتر است. لازم به ذکر است که این امر ، می تواند به دلیل بروز تغییرات در سطوح آندروژنی باشد که درست قبل و در طول قائدگی اتفاق می افتد.

پولیپ رحم

علائم پوليپ رحم

گاها بخصوص زمانی که اندازه پولیپ خیلی کوچک است یا تنها یک پولیپ وجود دارد ؛ ممکن است فرد هیچگونه علائمی نداشته باشد ؛ با این وجود توجه داشت باشید که در صورت وقوع یکی از علائم ذیل ، باید به پزشک متخصص زنان مراجعه نمایید. از شایع ترین علائم این عارضه می توان به موارد ذیل اشاره نمود :

  • قاعدگی های نامنظم یا شدید
  • خونریزی یا لکه بین دوره های قاعدگی
  • خونریزی واژینال بعد از یائسگی
  • اختلال در باروری

علل زمینه ساز ایجاد پولیپ رحم

  • عوامل هورمونی

هورمون استروژن با بزرگ تر شدن یا ایجاد پولیپ در رحم ، رابطه مستقیمی دارد. هورمون های استروژن هورمون زنانه ای هستند که در حالت عادی ، وجودشان برای بدن خانم مفید و ارزشمند است. اما هنگام درگیری با این بیماری هورمون استروژن سبب ضخیم شدن بافت پولیپ می شود.

  • چاقی زیاد

افرادی که شاخص توده بدنی آن ها از 30 گذشته باشد ، دچار چاقی هستند. این افراد به دلیل آن که حدود 3 برابر افرادی هادی وزن دارند ، بیشتر در معرض درگیری با این بیماری هستند.

  • تاموکسیفن

خانم هایی که در دوره یائسگی هستند و قرص تاموکسیفن مصرف می کنند ، ممکن است دچار پولیپ رحم شوند. در صورت بروز چنین بافتی ، اندازه بافت آن ها بزرگ خواهد بود (بیش از 2 سانتی متر) به طور کلی حدود 2 تا 3 درصد از خانم های یائسه با مصرف این قرص ، دچار این بیماری می شوند.

  • دیگر موارد تاثیر گذار

  1. فشار خون بالا
  2. سابقه پولیپ در دهانه رحم
  3. عفونت رحم
  4. درمان های هورمونی

انواع پولیپ رحم با توجه به مکان

پولیپ های رحمی ممکن است در مناطق مختلفی ایجاد شوند. بسته به مکانی که عارضه در آن ایجاد شده است ، نام پولیپ و روش درمان نیز متفاوت می شود:

  • پولیپ فوندوس رحم

اگر پولیپ در قسمت انتهایی و بالا ، یا گردنه رحم ایجاد شوند ، در واقع ناحیه فوندوس را اشغال کرده است. از این رو این عارضه ، پولیپ فوندوس رحم نام دارد.

  • پولیپ دهانه رحم

این عارضه همانطور که از نامش نیز پیداست ، در دهانه رحم ایجاد می شود. دلیل ایجاد این نوع ، عموما عفونت در دهانه رحم است. این عارضه را به نام پولیپ سرویکس نیز می خوانند.

عوارض پولیپ رحم

به طور کلی عارضه مذکور توده ای غیر سرطانی هستند که عوارضی نظیر موارد زیر را ایجاد کنند :

  1. نازایی
  2. افزایش خطر سقط جنین (به خصوص برای افرادی که توسط آی وی اف (IVF) یا لقاح خارجی باردار شده اند.)

تشخیص پوليپ رحم

پزشک متخصص زنان ؛ به منظور تشخیص وجود پولیپ ، پیش از هر چیز داخل رحم بیمار را مورد بررسی قرار می دهد و سپس برای احراز وجود پوليپ برای بیمار آزمایشات خاصی تجویز می کند. توجه داشته باشید که قبل از آزمایش ؛ باید آنتی بیوتیک ، داروی مسکن یا داروهایی برای منبسط کردن گردن رحم مصرف کنید. همچنین لازم به ذکر است در افرادی که سابقه نازایی دارند یا قرار است IVF شوند ، بهتر است ابتدا پولیپ برداشته شود.

 

پولیپ رحم

درمان پوليپ رحم

بر حسب اندازه ، نوع و تعداد پولیپ ؛ متخصص زنان و زایمان ، یکی از روش های درمان زیر را پیشنهاد می کند :

  • انتظار همراه با مراقبت : اگر علائمی در شما مشاهده نشده یا پولیپ ها منشاء سرطانی نداشته باشند ، شما نیازی به درمان نخواهید داشت. در چنین مواردی ؛ مشکل ، خود به خود حل می شود.  ولی اگر شما در دوران بعد از یائسگی به سر می برید یا در معرض خطر سرطان رحم قرار دارید ، پزشک پولیپ ها را حتما برخواهد داشت.
  • داروهای پروژستین و گونادوتروپین ، آگونیست های آزاد کننده هورمون : این داروها ؛ به کنترل سطوح هورمون در شما کمک می کنند. آن ها پولیپ ها را منقبض کرده و علائمی از قبیل خونریزی شدید را کاهش می دهند. ( زمانی که مصرف دارو متوقف می شود ؛ اغلب ، علائم باز می گردند. )
  • جراحی : پزشکان معمولاً می توانند پولیپ ها را همزمان با روندهای تشخیص مثل هیستروسکوپی یا کورتاژ بردارند. به جای ایجاد بریدگی در شکم ، پزشک می تواند یک کاتر یا دیگر ابزار جراحی را در واژن و گردن رحم برای بیرون کشیدن پولیپ قرار دهد. اگر پولیپ، سلول سرطانی باشد ؛ جهت برداشتن کل رحم ، باید جراحی به نام هیستروسکوپی انجام شود.

پیشگیری از پوليپ رحم

اگرچه هیچ روش قطعی برای پیشگیری از پوليپ در رحم وجود ندارد ؛ اما کم کردن وزن می تواند به کاهش خطر بروز این بیماری ، کمک کند. در انتها باید خاطر نشان نمود که پولیپ های رحمی ، می توانند عود کرده یا بازگشت داشته باشد ؛ بنابراین افراد در صورت درمان این بیماری ، حتما باید به طور مرتب توسط پزشک متخصص ، چکاپ شوند.